Ghana amammerɛ, adwenem nsɛm ne daa akokoduru ahyɛ akwantu yi ma.
AmammerɛNsɛmNsusuwiiNsɛmmisa
Hwɛ nhoma no
11 a ɛwɔ 11 mu na ɛda adi
Jollof Day
Mfeɛ 3–6
Mfonini nhoma
Akyi den
Nhoma a nkwa ne adɛ ahyɛ mu fa ɔbabarima ne ne papa a wɔrenoa jollof ɛmo — aduane a wɔpɛ no kɛseɛ a ɛfiri West Africa. Anɔpa tutuutu bere a owia rebue no, abarimaa ketewa bi nyan ne papa na wɔn baanu fi ase yɛ jollof ahosiesie a ɛyɛ anigye: wɔhoro, wɔtwitwa, wɔblend, na wɔkeka nneɛma no. Nsɛm a ɛwɔ mu no ma wopɛ sɛ wokan kyerɛ obi na mfonini a ɛwɔ mu no ma wo koma tu. Jollof Day di aduane a ɛboaboa fifo ano afahyɛ. Jollof aduan ntoatoasoɔ ka ho!
Nhoma a anigye ahyɛ mu fa onua panin a ɔboa ne fifo paw Kente soronko ma abɔfra foforɔ Jojo ho. Onua panin no na ɔka asɛm no, na fifo no kɔ nwenebea tete wɔ Bonwire, Ghana, baabi a onua panin no sua Kente ho anansesɛm — sɛnea Ananse kyerɛɛ abɔfoɔ baanu nwene — na ɔsɔ nwenedua no hwɛ nso. Bere a ne nwene no yɛ bɔne kakra no, mfomsoɔ no na ɛma Jojo Kente no yɛ soronko ampa. Nhwemu a wɔpaw no yɛ Nyankonton — Onyankopɔn aniwa so nhwi, nyankontɔn — a ɛgyina hɔ ma ahoɔfɛ, soronkoɛ, ne nkwa pa.
Sunshine Baby, Bofrot Cheeks di abɔfra ketewa bi ne ne Papa da mu nkwa akyi: wɔsɔre, wɔdidi, wɔdi agorɔ, wɔguare, na wɔda. Twi nsɛm a yɛnim nyinaa wɔ mu — firi "Wo wɔ hin?" kɔsi "Da Baby Da" — nhoma yi di Ghanani papa ne ne babarima ntam dɔ, agorɔ, ne ɔdɔ a ɛwɔ da biara mu no afahyɛ.
Nkonyaa Dua no rehwere ne nkonyaa, a ne nkyerɛaseɛ ne sɛ obiara bɛhwere ne nkonyaa nso! Wɔreka Ɔpanin Wari ne Kwame adamfo Fifi anim, na Ɔpanin Kɛseɛ no pɛ sɛ ɔpam wɔn kɔ Sum Kwan no mu. Nanso ɛnyɛ wɔn nko ara na wɔwɔ mfomsoɔ! Ɛsɛ sɛ Kwame ne Esi kɔ Kaba Lagoon a ɛyɛ hu no mu kɔhwehwɛ nkonyaa adeɛ bi a ɛbɛtumi asa dua no yadeɛ. Ne nnamfoɔ boa no, Kwame bɛtumi asa dua no yadeɛ ansa na wɔapam Ɔpanin Wari ne Fifi?
Kwame ne ne nnamfoɔ ani agye sɛ wɔbɛdi Nkonyaa Agorɔ no — nkonyaa akansi ahorow! Bere a agorɔ no fi ase no, ɔkyerɛkyerɛni foforɔ bi a wɔfrɛ no Ɔpanin Z ba. Ɛkyɛe kakra no, wɔtow nsɛnkyerɛnne guu sukuufoɔ baanu so, de wɔn kataa ɔbo mu. Na obiara nnim sɛnea wɔbɛbubu! Kwame bɛtumi ahu deɛ Ɔpanin Z reyɛ na wagye ne sukuufoɔ nkwa ansa na ɛbɛyɛ atwe?
Wɔn a wɔpɛ mmoa na wɔn ani abere agyinamoa ho nneɛma nyinaa, nhoma yi wɔ biribiara: nsɛm a ɛyɛ nwanwa, agyinamoa ahorow pii, agorɔ a ɛyɛ anigye, nneɛma a wobɛyɛ, agyinamoa nsɛrɛwsɛm a ɛyɛ sɛreɛ, ne nhwehwɛmu a ɛyɛ anigye — te sɛ sɛnea agyinamoa yɛ a daa wɔtɔ wɔn nan so. Wɔne Mara Grunbaum na wɔtwerɛɛ na National Geographic mfonini fɛfɛ ahyɛ mu ma — ɛyɛ agyinamoa ho nneɛma nyinaa akwankyerɛ titiriw.
Esi yɛ abaayewa Ghanani a ne bo yɛ duru a ɔpɛ abosom, asaman ne nneɛma a ɛyɛ dede anadwo. Bere a ne fifo kɔ Kakamotobi Afahyɛ — agorɔ kɛseɛ a wɔde ahyɛnsodeɛ di wɔ Winneba, Ghana — Esi ka sɛ ɔnsuro hwee. Nanso bere a asafoɔ a wɔhyɛ ahyɛnsodeɛ atwa ne ho ahyia na ɔne Maame ne Paapa adi mpaapaemu no, ɛsɛ sɛ Esi hu akokoduro ankasa de di abosom a wɔrekyinkyini no anim na ɔhwehwɛ n'awofoɔ. Anigye afahyɛ a ɛfa akokoduro, Ghana afahyɛ, ne bere a abɔfra hu deɛ ɛkyerɛ sɛ woyɛ akokodurofoɔ ampa ho.
Da no adu sɛ Kwame a wadi mfe nwɔtwe no fi ase wɔ Nkonyaa Sukuu na ɔsua nkonyaa! Abɔfra biara nya nkonyaa kora firi Nkonyaa Dua no so a wɔde yɛ nsɛnkyerɛnne. Kwame ani gye sɛ ɔrefi ase ne ne nnamfoɔ foforɔ sua nkonyaa, nanso ɔntumi nkɔ ne nkonyaa tumi no so. Ɔfi ase ha ne ho — sɛ ɔnni nkonyaa biara ɛ? Afei ne adamfo Fifi fi ase yɛ nneɛma a ɛyɛ nwanwa, na Kwame hu sɛ ebia ne tumi no yɛ soronko sene deɛ obiara susuwii.
Kwame's Magic Quest #2: Race to the Magic Mountain
Mfeɛ 6–8
Nhoma a wɔakyekyɛ mu
Akyi mmerɛw
Nkonyaa bɔne bi adan Kwame adamfo Fifi ayɛ no ogya a ɛyɛ ahabammono. Ɛsaa nkonyaa no ara wiaa nkonyaa kora abien a ɛwɔ tumi kɛseɛ, na seesei wiase rebubu! Kwame ne ne nnamfoɔ Esi ne Papa-Kow hyɛ sɛ wɔbɛkɔ Nkonyaa Bepɔw no so, baabi a ogya ahabammono no repɛ sɛ ɛde nkonyaa kora abien no bɔ mu yɛ baako a ɛwɔ tumi nyinaa. Wɔbɛdu hɔ bere mu agye Fifi nkwa na wɔasianka wiase no afi sɛ ɛbubu?
Ka Yawa a wadi mfe 13 ho wɔ n'ɔsom a edi kan so bere a ɔtu kɔ Ghana kɔhwehwɛ nokorɛ a ɛwɔ fon frɛ a emu yɛ nwanwa bi akyi. Comic a ɛyɛ sɛreɛ, ɛfata fifo, na akwantu ahyɛ mu ma mmɔfra (7+) ne mpanyin — wɔakyerɛ sɛ ɛte sɛ Tintin, Scooby-Doo, ne Indiana Jones a wɔafra. Ɛwɔ Borɔfo, Frɛnkye, ne Twi mu.
Mmɔfra nhoma a ɛdi Africa amanammɔne, nsonsonoeɛ, ne abɔfra adwene mu tumi afahyɛ. Bere a nsuo sianka zoo mu akwantu no, abɔfra a n'adwene mu yɛ kɛseɛ dan ne da no ayɛ akwantu a ɛyɛ anigye — ɔkyerɛ sɛ sɛ wowɔ adwene a, nsuo da biara bɛtumi ayɛ da pa paa.